Trong sơn mài truyền thống, việc tạo vóc là khâu vô cùng quan trọng. Vóc tốt quyết định độ bền, độ phẳng, độ sâu màu và khả năng mài lộ của tranh. Tuy nhiên, trong bối cảnh nghệ thuật hiện đại, yêu cầu về chất lượng nền tranh ngày càng cao, nhiều họa sĩ đã chuyển sang sử dụng vóc nhôm tổ ong thay cho vóc gỗ vì sự ổn định và độ bền vượt trội.
Bài viết này phân tích rõ quy trình tạo vóc chuẩn, đồng thời so sánh chi tiết hai loại vật liệu để giúp họa sĩ chọn được nền tranh phù hợp nhất.
🟦 1. Tổng Quan Về Quy Trình Tạo Vóc Tranh Sơn Mài

Dù dùng vóc gỗ hay vóc nhôm, quy trình cơ bản đều gồm 4 giai đoạn:
(1) Chuẩn bị nền vóc
Xử lý bề mặt để đảm bảo độ bám và độ phẳng.
(2) Lên hom
Phủ 2–3 lớp sơn then hoặc sơn lót giúp tạo độ mịn và độ kết dính.
(3) Dựng hình & lên màu
Phác bố cục – khảm – đắp – vẽ.
(4) Mài & phủ bóng
Mài nước để lộ lớp, sau đó hoàn thiện bằng sơn bóng hoặc mài bóng thủ công.
Tuy giống nhau về kỹ thuật tổng quát, nhưng loại nền (gỗ hay nhôm) sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tranh, đặc biệt ở các công đoạn mài nhiều lớp.
🟥 2. Quy Trình Tạo Vóc Trên Nhôm Tổ Ong (Chi Tiết)

Vóc nhôm tổ ong cần quy trình xử lý bề mặt chuẩn để đảm bảo sơn mài bám chắc và bền lâu. Dưới đây là quy trình đang được các họa sĩ & giảng viên mỹ thuật áp dụng:
Bước 1: Mài xước bề mặt nhôm
Tấm nhôm tổ ong ban đầu có lớp phim bảo vệ + lớp coating chống trầy.
Bắt buộc phải mài bỏ để:
-
Tạo độ nhám cơ học
-
Tăng khả năng bám sơn
-
Loại bỏ lớp chống bám gốc polymer
Bước 2: Làm sạch dầu – bụi – lớp ôxy hóa
Dùng:
-
Xăng công nghiệp
-
IPA
-
Khăn không bụi
Bề mặt sạch → lớp primer bám chặt → hạn chế bong tróc.
Bước 3: Phun lớp primer bám dính
Loại dùng phổ biến:
-
Epoxy primer 2K
-
PU primer
-
Primer cho aluminium composite
Tác dụng:
-
Tạo nền liên kết giữa sơn mài và nhôm
-
Ngăn oxy hóa
-
Làm phẳng lần cuối
Bước 4: Lên hom (giống vóc truyền thống)
Thường gồm:
-
2–3 lớp hom
-
Mỗi lớp đều mài phẳng
-
Đảm bảo mặt lì – mịn – sạch
Sau bước này → vóc nhôm tổ ong hoàn chỉnh, sẵn sàng dựng hình và khảm.
🟩 3. Quy Trình Tạo Vóc Gỗ Truyền Thống

Vóc gỗ gồm nhiều bước phức tạp:
-
Chọn gỗ dán/ gỗ thịt
-
Làm khung xát xi
-
Ghép mặt – bả mịn
-
Phơi – sấy – chà lót
-
Lên hom nhiều lớp
-
Xử lý cong vênh nếu phát sinh
Tuy quen thuộc, nhưng gỗ có rất nhiều nhược điểm, đặc biệt khi làm tranh khổ lớn (1–2m).
🟧 4. So Sánh Vóc Nhôm Tổ Ong & Vóc Gỗ Truyền Thống
Dưới đây là bảng so sánh chuẩn SEO giúp người đọc hiểu ngay sự khác biệt:
🟦 (1) Độ phẳng & độ ổn định
| Tiêu chí | Vóc nhôm tổ ong | Vóc gỗ |
|---|---|---|
| Độ phẳng | Rất cao (chuẩn công nghiệp) | Phụ thuộc tay nghề & chất lượng gỗ |
| Biến dạng | Gần như 0 | Dễ cong vênh |
| Ảnh hưởng bởi độ ẩm | Không | Rất nhiều |
🟦 (2) Khả năng chịu mài & nhiều lớp sơn
| Tiêu chí | Vóc nhôm | Vóc gỗ |
|---|---|---|
| Mài nhiều lớp | Không gây nứt | Dễ nứt bề mặt |
| Vỏ trứng – xà cừ | Bám tốt | Lúc tốt lúc kém (tùy gỗ) |
🟦 (3) Trọng lượng & vận chuyển
| Tiêu chí | Nhôm tổ ong | Gỗ |
|---|---|---|
| Trọng lượng | Rất nhẹ | Nặng, đặc biệt khi gỗ thịt |
| Treo – vận chuyển | Dễ dàng | Phức tạp |
🟦 (4) Độ bền luận & tuổi thọ tranh
| Tiêu chí | Nhôm tổ ong | Gỗ |
|---|---|---|
| Mối mọt | Không | Có |
| Độ bền | 20–30 năm+ | 5–15 năm tùy loại gỗ |
🟦 (5) Chi phí
| Tiêu chí | Nhôm tổ ong | Gỗ |
|---|---|---|
| Giá ban đầu | Cao hơn | Thấp hơn |
| Bảo dưỡng | Hầu như không | Dễ hư hỏng sau thời gian |
🟥 5. Kết Luận: Vóc Nhôm Tổ Ong – Xu Hướng Tương Lai Của Sơn Mài Việt Nam
Vóc nhôm tổ ong không chỉ đơn giản là “vật liệu thay thế”, mà đang trở thành chuẩn mới của nền tranh sơn mài hiện đại nhờ:
-
Không cong vênh
-
Bề mặt siêu phẳng
-
Trọng lượng nhẹ
-
Bền với môi trường nóng ẩm
-
Hỗ trợ mài nhiều lớp mà không nứt
Đây là lựa chọn lý tưởng cho:
-
Họa sĩ chuyên nghiệp
-
Giảng viên mỹ thuật
-
Các triển lãm quốc tế
-
Tranh khổ lớn
🟦 Liên hệ đặt vóc nhôm tổ ong chuẩn cho tranh sơn mài
📞 0962 744 447
📞 0931 725 999
🌐 cuakinhauviet.com
🌐 nhomheslim.com
✔ Nhận cắt theo kích thước
✔ Xử lý bề mặt – phun primer – lên hom
✔ Giao hàng toàn quốc

